Тағйироти иқлимии ҳосили дахолати башар, ки ба далели гармоиши ҷаҳонии ношӣ аз тавлиди гозҳои гулхонаӣ рух медиҳанд, рӯзбаруз ошкортар мешаванд. Осиёи Миёна, бавижа Тоҷикистон, беш аз бисёре нуқоти ҷаҳон таҳти таъсири ин тағйирот қарор доранд. Дар кунфронси ахири тағйироти иқлимии Осиёи Миёна 2019 (CACCC-2019), давлати Тоҷикистон шавоҳиди нигаронкунандае дар ин бора ироа дод.
Кунфронси дурӯзаи тағйироти иқлимии Осиёи Миёна дар ибтидои моҳи мелодии ҷорӣ (чаҳорум ва панҷуми апрел / 15 ва 16 фарвардин) дар Тошканд, пойтахти Узбекистон, баргузор шуд. Каримҷон Абдулҳалимов, раиси Ожонси иқлимшиносии Тоҷикистон, дар ин кунфронс хатари гармоиши Замин барои яхчолҳои табиъии Тоҷикистонро инчунин мутазаккир шуд:
«Аз 14 ҳазор яхчоли табиъии Тоҷикистон, ки барои сартосари минтақа ҳаётӣ ҳастанд, беш аз якҳазор яхчоли табиъии кӯчак тайи 30 соли ахир маҳв шудаанд.»
Раис созмони иқлимшиносии Тоҷикистон ҳушдор дод, ки афзоиши дамо ва об шудани яхчолҳо хатари хушксолӣ, рониши замин ва ҷорӣ шудани селро афзоиш додааст. Аз ҳамин рӯ, тағйироти иқлимӣ таҳдидҳое ҷиддӣ барои таъмини мояҳтоҷи асосии зиндагии мардуми тоҷик, амният дар таъмини ғизо ва обу энержии онҳо ва ҳифозат аз манобеъи обии Осиёи Миёна эҷод кардааст.
Дар худи Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон, раиси ҷумҳурии иқтидорталаби кишвар, барои муқобала бо осори тағйироти иқлимӣ барномаи ҷадидеро ба номи «Об барои тавсеъаи пойдор» калид задааст.
Тоҷикистон яке аз кишварҳоест, ки камтарин масъулиятро дар тавлиди гозҳои гулхонаӣ ва гарм шудани Замин бар уҳда дорад.
Осиёи Миёна зери теғи тағйироти иқлимӣ
Осиёи Миёна пеш аз ин низ саҳнаи яке аз бадтарин фоҷеъаҳои инсонсози зистмуҳитӣ буд: «Хушк шудани дарёчаи Орол», ки замоне чаҳорумин дарёчаи бузурги ҷаҳон буд. Ҳоло гармоиши ҷаҳонии Замин ин минтақаро зери теғи фоҷеъаҳои оянда қарор додааст.
Аммо дигар қаламравҳои воқеъ дар Осиёи Миёна, аз ҷумла Узбекистон, Қирғизистон, Туркманистон, Қазоқистон, бахши аъзами Афғонистон ва бахшҳое аз шимол-шарқи Эрон низ башиддат аз тағйироти иқлимӣ мутаассир хоҳанд шуд.
Ба илова, яхчолҳои табиъии Тоҷикистон, ки дар танзими обу ҳаво ва мизони бориши кулли минтақа таъсир доранд, барои амнияти манобеъи обӣ дар Эрон ҳам ҳаётӣ ҳастанд. Бар асоси пажӯҳишҳои суратгирифта, Тоҷикистон то соли 2050 ҳудуди 30 дарсад аз яхчолҳои табиъии худро аз даст хоҳад дод.
