Вошингтон Пост ба тозагӣ дар гузорише аз фаъолияти як пойгоҳи низомии Чин дар Тоҷикистон хабар дод. Ин хабар таъйиде бар гузоришҳои пешин дар ин замина буд. Чин як пойгоҳи низомии дувум ҳам дар даҳлези Вахони Афғонистон дорад ва нирӯҳои Чин аз соли 2017 дар онҷо ҳузур доштаанд.
Пойгоҳи низомии Чин дар Тоҷикистон ҳудуди соли 2017 ба кор уфтод, аммо интишори хабари таъсиси пойгоҳи Чин дар Тоҷикистон ҳамроҳ бо пойгоҳе дар Ҷибутӣ ва пойгоҳи дигаре дар Афғонистон нишон аз фишорҳое дорад, ки аз дохили Ҷумҳурии Халқии Чин барои густариши пружаҳои низомии фарои марзҳои ин кишвар, ба вижа дар дарёи Ҷанубии Чин эъмол мешаванд.
Пойгоҳи низомии Чин дар Тоҷикистон тақрибан дар 10-килуметрии марзи Афғонистону Тоҷикистон ва 30-килуметрии марзи Тоҷикистону Чин воқеъ шудааст. Ин пойгоҳ бар фарози як мадхали муҳимми Чин ба Осиёи Миёна воқеъ шуда ва ҳамчунин наздики даҳлези ҳаётии Вахон дар Афғонистон аст, ки барои тарҳи Роҳи Абрешими Ҷадид (тарҳи як камарбанду як ҷодда) аҳаммияти стротежик дорад.
Моҳвораҳои иктишофӣ аз вуҷуди фурӯдгоҳҳои мутаъаддиди чархбол ва низ қобилиятҳои пойгоҳ барои истиқрори як нирӯи низомӣ дар ҳадди лашкаре бо чандин гурӯҳ ва ҳамчунин худравҳои сангини низомӣ, ва ба иборате, як артиши пиёданизоми кӯчак хабар медиҳанд.
Ин иттилоъот дар ҳақиқат таъкидест бар иртиботи миёни барномаи Роҳи Абрешими Ҷадид ва паёмадҳои сиёсии стротежики он ва низ аҳдофи иқтисодии бештаре, ки дар канори он дунбол мешаванд.
Соли 2016 Чин як роҳбурди ҳамоҳангӣ ва мушорикати чаҳорҷонибаро бо Тоҷикистон, Покистон ва Афғонистон ташкил дод. Ҳадаф мубодилаи иттилоъот ва ҳамкориҳои зидди теруризм буд ва Пентагон пешбинӣ карда, ки Чин пойгоҳе ҳам дар Покистон дошта бошад.
Ба назар мерасад, Чин бо ин роҳбурди ҳамкории чаҳорҷониба аҳдофи дигареро низ ба ғайр аз аҳдофи ошкор ва эъломшуда дунбол мекунад.
Пойгоҳи низомӣ дар Тоҷикистон ҳамчунин мунъакискунандаи аҳдофи ғайринизомии Чин аст. Чин милёрдҳо дулор дар Осиёи Миёна сарфи пружаи Роҳи Абрешими Ҷадид (тарҳи як камарбанду як ҷодда) кардааст ва барои ҳифозат аз ин сармоягузории азим табиъатан мехоҳад дар сиёсатгузориҳои минтақа ҳузури пуррангтаре дошта бошад. Чин ҳамчунин бовар дорад, ки тавсеъаи иқтисодӣ дар Шингон (Син Киёнг дар ғарби Чин) ва Осиёи Миёна, беҳтарин роҳ барои муқобала бо ақаллияти мусалмони уйғур дар Чин аст.
Эҳтимоли хурӯҷи нирӯҳои омрикоӣ аз Афғонистон далели дигаре барои афзоиши ҳузур ва нуфузи Чин дар Осиёи Миёна ва ҳифозат аз сармоягузориҳои Чин дар минтақа аст.
Чин талошҳои мушобеҳеро дар дарёи Ҷанубии Чин ва Офриқо дунбол мекунад.
Ҳузури пойгоҳҳои низомӣ дар як кишвари хориҷӣ вазъияти стротежик ва жеополитики он кишварро тағйир медиҳад. Пойгоҳи Чин ҳам мумкин аст бар мезони нуфузи Чин бар Тоҷикистон бияфзояд ва интихоби мушобеҳеро дар баробари дигар кишварҳои Осиёи Миёна гузорад. Кишварҳои Осиёи Миёна зери бори бидеҳии Чин қарор доранд, ки ин дастикам онҳоро ба кумаки ҳифозатии Чин муттако мекунад.
