Ъасри сешанба, 24 моҳи июл, вақте мусофирони парвози Ютберӣ Устролиё дар ҳавопаймо нишастанд ва камарбандҳоро бастанд, духтаре аз ҷой баланд шуд ва аз ҳузури як паноҳҷӯи 32 солаи афғонистонӣ ва бозгашти иҷбории ӯ ба кишвараш хабар дод. Қарор буд паноҳҷӯй ихроҷиро пас аз фурӯди ҳавопаймо дар Истанбул, ба Кобул бифристанд.
Элин Арсун, донишҷӯи суэдӣ, ки аз кунишгарони як ташаккули дифоъ аз паноҳҷӯён аст, филми моҷароро бо кумаки телфуни ҳамроҳаш, мустақиман дар Фейсбук пахш кард.
Талоши хадама барои ин ки телефони Элин Арсунро бигирад ва ӯро сари ҷояш биншонад бе натиҷа буд. Ӯ ҳарфи худро такрор мекард ва фақат вақте сокит мешавад, ки паноҳҷӯйи ихроҷиро аз ҳавопаймо пиёда кунанд. Ин кунишгар ба мусофирон низ мегуфт: “Шумо аз таъхир парвоз нороҳат шудаед, аммо мусалламан намехоҳед мисли ин мард бимиред.”
Дар миёнаи моҷаро, аъзои як тими футбол, ки дар ҳавопаймо ҳузур дошт, дар ибрози ҳамбастагӣ бо марди паноҳҷӯ, камарбандҳоро боз карданд ва аз ҷои худ бархостанд. Ҳавопаймо бояд мепарид, аммо на бо мусофирони истода.
Саранҷом иқдоми эътирозӣ натиҷа дод. Паноҳҷӯи афғонистонӣ дар маъияти наҷотдиҳандааш, Элин Арсун, аз ҳавопаймо пиёда шуданд.
Коре ки Элин Арсун кард, тасодуфӣ ё шахсӣ нест. Ин духтари донишҷӯ ъузви гурӯҳе 25 нафара дар Суэд аст, ки муддатҳост ъалайҳи депорт. яъне табъиди паноҳҷӯён фаъолияти ҳадафманд ва барномарезӣ шуда анҷом медиҳанд.
Филми мавқеъ дар Фесбук, ки дар зери ин мант низ метавонед диднед, аз шомгоҳи душанбе то сешанбе 8 субҳ, як миллиюн маротиба дида шудааст. Коментгузорҳо ба Элин Арсун адои эҳтиром кардаанд ва кори ӯро сутудаанд.
Оё паноҳҷӯи афғонистонӣ бо парвози дигар ё аз роҳи дигар ба кишвараш бозгардонда мешавад?
Пулиси марзии Суэд дар ин бора сукут кардааст.
https://www.radiozamaneh.com/404966
عصر سهشنبه ۲۴ ژوئیه، وقتی مسافران پرواز یوتهبوری – استانبول در هواپیما نشستند و کمربندها را بستند، دختری بلند شد و از حضور یک پناهجوی ۵۲ ساله افغان و بازگشت اجباری او به کشورش خبر داد.
قرار بود پناهجوی اخراجی را پس از فرود هواپیما در استانبول، به کابل بفرستند.
الین ارسون، دانشجوی سوئدی که از کنشگران یک تشکل دفاع از پناهجویان است، فیلم ماجرا را با کمک تلفن همراهش، مستقیما در فیسبوک پخش کرد.
تلاش خدمه برای این که تلفن الین ارسون را بگیرند و او را سرجایش بنشانند بی نتیجه بود. او تکرار میکرد فقط وقتی ساکت میشود که پناهجوی اخراجی را از هواپیما پیاده کنند. این کنشگر به مسافران نیز میگفت: «شما از تاخیر پرواز ناراحت شدهاید اما مسلما نمیخواهید مثل این مرد بمیرید.»
در میانه ماجرا، اعضای یک تیم فوتبال که در هواپیما حضور داشتند، در ابراز همبستگی با مرد پناهجو، کمربندها را باز کردند و از جای خود بلند شدند.
هواپیما باید میپرید اما نه با مسافران ایستاده.
سرانجام اقدام اعتراضی نتیجه داد. پناهجوی افغان در معیت نجاتدهندهاش، الین ارسون، از هواپیما پیاده شدند.
کاری که الین ارسون کرد، تصادفی یا شخصی نیست. این دختر دانشجو عضو گروهی ۲۵ نفره در سوئد است که مدتهاست علیه دیپورت پناهجویان فعالیت هدفمند و برنامهریزی شده دارند.
فیلم ماوقع در فیسبوک، از شامگاه دوشنبه تا ساعت ۸ صبح سهشنبه، یک میلیون مرتبه دیده شده است. کامنتگذارها به الین ارسون ادای احترام کرده و کار او را ستودهاند.
آیا پناهجوی ۵۲ ساله افغان با پروازی دیگر یا از راهی دیگر به کشورش بازگردانده میشود؟ پلیس مرزی سوئد در این باره سکوت کرده است.
در سال ۲۰۱۵ که اوج بحران پناهجویی بود، سوئد به نسبت جمعیتاش، بالاترین آمار پناهجویان در اروپا را داشت. این کشور، همچنین میزبان بیشترین متقاضیان نابالغ و بدون سرپرست افغان به شمار میرود.
تقاضاهای پناهندگی در سوئد به طور معمول بیش از یک سال طول میکشد. در سال ۲۰۱۶ یک سوم تقاضاها در این کشور رد شد.
دولتهای اروپایی و کابل میگویند امنیت در افغانستان بالا رفته و پناهجویان مردود شده با اتکا به این مدعا بازگردانده میشوند. آژانس مهاجرت سوئد میگوید برخی از مناطق افغانستان همچون پنجشیر، بامیان و بایکندی جزء بخشهای “کمتر خطرناک” هستند.
در سال ۲۰۱۷ بیش از ۷۵۰ پناهجوی افغان از اروپا به کشورشان پس فرستاده شدهاند و سهم آلمان در اخراجهای این سال ۱۵۵ نفر بوده است.
آخرین اخراج گروهی پناهجویان افغان از آلمان در ماه ژوئن جنجالآفرین شد. از بین ۶۹ نفری که به کابل فرستاده شدند یک نفرشان در همان روز ورود خودکشی کرد.
